EN
Mark học AIPhóng 11/12/1998 · mất tín hiệu 23/9/1999 · khi vào quỹ đạo Sao Hỏa
Nguồn: Báo cáo Hội đồng điều tra sự cố MCO, giai đoạn I (10/11/1999), tr. 6–7, 13–17.
Bản đặc tả ghi rõ phải dùng hệ mét. Đội dẫn đường thấy số liệu lệch suốt nhiều tháng. Vậy vì sao một lỗi đơn vị vẫn đi trót lọt qua chỗ bàn giao giữa hai nhóm, đến tận lúc tàu chạm khí quyển Sao Hỏa?
Nguồn: Báo cáo Hội đồng điều tra sự cố MCO, giai đoạn I, tr. 13–18.
Các mốc dưới đây lấy từ báo cáo giai đoạn I của Hội đồng điều tra (chủ tịch Arthur Stephenson, NASA).
Nguồn: Báo cáo Hội đồng điều tra sự cố MCO, giai đoạn I, tr. 6, 13–14, 17–20; khối lượng 629 kg: bộ tài liệu báo chí NASA/JPL về MCO (9/1999), tr. 6.
Nguồn: Báo cáo Hội đồng điều tra sự cố MCO, giai đoạn I, tr. 7, 22; Report on Project Management in NASA (3/2000), tr. 18.
12 điều hay được kể về Mars Climate Orbiter, đối chiếu với hồ sơ gốc. Bấm từng dòng để xem lý do.
Kết luận của Hội đồng (giai đoạn I, tr. 6, 16): tệp "Small Forces" không dùng hệ mét, thấp đi 4,45 lần.
Nhắm 226 km, ước tính sau cùng khoảng 57 km, dưới ngưỡng sống sót 80 km (tr. 13–14).
Đội dẫn đường lo 3 sứ mệnh cùng lúc, MCO có 1 người dẫn đường (Hội đồng, tr. 24). Nhóm MPIAT nhận định Mars '98 "thiếu kinh phí ít nhất 30%".
Đúng về đại thể: thông cáo NASA 30/9/1999 nói một nhóm ở Colorado (đối tác Lockheed Martin) và một nhóm ở California (JPL) dùng hai hệ đơn vị. Nhưng NASA không "dùng hệ mét" còn hãng kia "dùng hệ Anh": bản đặc tả chung đã quy định hệ mét, và báo cáo Hội đồng không đổ lỗi cho riêng một công ty.
Không ai biết chắc. Hội đồng viết tàu "hoặc đã bị phá hủy trong khí quyển, hoặc đã quay lại không gian quanh Mặt Trời" (tr. 7).
Con số này do báo chí đưa năm 1999 (Reuters, 1/10/1999), không có trong báo cáo điều tra. Số chính thức của NASA tính chung cả tàu quỹ đạo và tàu đổ bộ: 193,1 triệu USD phát triển và 42,8 triệu USD vận hành (bộ tài liệu báo chí NASA/JPL, 9/1999).
Nhóm MPIAT nói khẩu hiệu này hiệu quả "nếu áp dụng đúng". Thủ phạm là áp dụng sai: cắt người, cắt tiền, bớt kiểm tra.
Đây là một trong 8 nguyên nhân góp phần, và nó được thiết kế để nâng quỹ đạo lên độ cao an toàn. Nhưng nó chưa từng được chuẩn bị, và Hội đồng không khẳng định nếu làm thì chắc chắn thành công (tr. 19–20).
Hội đồng liệt kê 8 nguyên nhân góp phần. Ông Edward Weiler (NASA): "Vấn đề không phải là lỗi, mà là sự thất bại của kỹ thuật hệ thống của NASA, và của các cơ chế kiểm tra chéo trong quy trình".
"Phần mềm AMD cài trên tàu dùng đơn vị hệ mét và đúng." Lỗi "chỉ xảy ra trong phần mềm mặt đất" (tr. 17).
Từ mùa xuân 1999, ở cấp làm việc đã có lo ngại về các lời giải quỹ đạo không khớp. Chúng "chỉ được báo không chính thức" và "không được giải quyết" (tr. 13).
Tàu đổ bộ mất ngày 3/12/1999 vì nguyên nhân khác: "nguyên nhân có khả năng" là động cơ hãm tắt sớm do tín hiệu chạm đất giả khi bung chân (Ban xét duyệt đặc biệt của JPL, 3/2000).
Nguồn: Hội đồng điều tra sự cố MCO, giai đoạn I (11/1999); thông cáo NASA 99-113 (30/9/1999); MPIAT (3/2000); bộ tài liệu báo chí NASA/JPL (9/1999); Reuters (1/10/1999); JPL D-18709 (22/3/2000).
Điểm là đánh giá của Mark dựa trên các nguồn ở Phần 8, không phải số liệu của một nghiên cứu.
Một lỗi rất bình thường, nhưng phải xuyên qua bốn lớp kiểm tra mới thành thảm họa. Vì vậy nó đáng học hơn hẳn một câu chuyện cười về đơn vị đo.
Mars Polar Lander mất ngày 3/12/1999. Ban xét duyệt của JPL cho rằng phần mềm đã hiểu nhầm tín hiệu nhiễu khi bung chân là lúc chạm đất, tắt động cơ ở độ cao khoảng 40 m. Lỗi khác hẳn, nhưng nhóm đánh giá độc lập MPIAT xếp cả hai vụ vào cùng một bức tranh: dự án Mars '98 thiếu tiền, thiếu người, và bớt kiểm tra.
Báo cáo thứ hai của Hội đồng MCO (3/2000) đề ra tầm nhìn "Thành công nhiệm vụ trước tiên" và yêu cầu tạo môi trường để "có thể nêu vấn đề mà không sợ bị trả đũa".
Nguồn: thông cáo NASA 99-113 (30/9/1999); JPL D-18709 (22/3/2000); MPIAT (14/3/2000); Report on Project Management in NASA (13/3/2000), tr. 6, 37.
Áp dụng cho mọi chỗ một nhóm đưa số liệu, tệp hay API cho nhóm khác: kế toán và kinh doanh, backend và frontend, nhà cung cấp và khách hàng.
Nguồn: Report on Project Management in NASA (3/2000), tr. 40; Hội đồng MCO, giai đoạn I, tr. 22–23, 30.
Ưu tiên tài liệu gốc. Số trang lấy theo bản PDF, có thể lệch một trang. Chỗ chỉ có nguồn báo chí đã ghi rõ ở phần Kiểm chứng.